Fürstenspiegel

Opis dokumentu

Johann Jakob Engel (1741-1802) był działającym głównie w Berlinie wybitnym niemieckim pisarzem, reżyserem teatralnym i filozofem epoki oświecenia. Od 1776 roku był profesorem filozofii w jednym z berlińskich gimnazjów, w tym czasie był też prywatnym nauczycielem i wychowawcą pruskiego następcy tronu, przyszłego króla Fryderyka Wilhelma III (1770-1840). W 1794 Engel, zmuszony sytuacją finansową, przeprowadził się z drogiego Berlina do Schwerina, gdzie powstał wydany w 1798 zbiór esejów „Fürstenspiegel” („Zwierciadło dla książąt”). Dzieło Engela nawiązuje do tradycji znanego od starożytności i bardzo popularnego w średniowieczu i renesansie speculum principis (pol. zwierciadło władcy), gatunku literatury parenetycznej, adresowanej bezpośrednio do królów i książąt (niekiedy też do wysokich rangą wojskowych i urzędników), zawierającej wskazówki i pouczenia na temat cnót, obowiązków i zasad, których powinien przestrzegać dobry władca. W 33 esejach autor analizuje ogólne zagadnienia związane z życiem publicznym i prywatnym, takie jak: honor wojownika, książęce żądze, przyjaźń, prawda, przyzwoitość, uczciwość, łowiectwo, otwartość, wolność myśli, honor narodowy, poziom kultury, historia, godność ludzka, zaufanie, lenistwo, pochlebstwo, skromność i bezpieczeństwo. Engel odwołuje się w swoich tekstach tu do kanonu, który w takiej czy innej formie wywodzi się min. z francuskiego moralizmu (na przykład esejów Montaigne'a) oraz traktatów konwersacyjnych i filozoficznych przewodników życia z okresu niemieckiego oświecenia. Autor ściśle trzyma się tradycji gatunku, zastępując jednak suche maksymy i długie traktaty dialogicznie ożywionymi esejami. Dzieło Engela liczy de facto 300 stron tekstu, błąd w paginacji polega na przeskoku w numeracji stron, po stronie 296 pojawia się od razu strona 305.