Durch gute und böse Gerichte

Typ: Stary druk Rok publikacji: 1782 Miejsce publikacji: Berlin Autor:
  • Apitzsch, Samuel Lobegott
Strony: 88 Sygnatura: SD.XVIII.2211 biblioteka cyfrowa link Języki: ger Hasła kluczowe:
  • Stary druk - XVIII w.
  • Niemieckie kancjonały protestanckie XVIII wiek
  • Fryderyk II Hohenzollern (1712-1786)
  • Dietrich, Johann Samuel (1721-1797)
  • Spalding, Johann Joachim (1714-1804)
  • Apitzsch, Samuel Lobegott (? - 1786)
Pobierz plik XML Pobierz plik TXT Kategorie:
Data dodania: 01.09.2026

Opis dokumentu

„Durch gute und böse Gerichte...“ to polemiczno-obronny tekst berlińskiego kupca Samuela Lobgotta Apitzscha (? - 1786) z 1782 roku. Esej ten, podobnie jak inne polemiczno-obronne pisma Apitzscha, to reakcja na spory teologiczne i kościelne w Berlinie, zwłaszcza w związku z konfliktem dotyczącym reformy śpiewnika za panowania króla Fryderyka II (1712-1786). W 1780/1781 roku ukazał się opracowany przez berlińskich oświeceniowych teologów Johanna Samuela Ditericha (1721-1797), Johanna Joachima Spaldinga (1714-1804) i Wilhelma Abrahama Tellera (1734-1804) zreformowany, odzwierciedlający ducha oświecenia, śpiewnik kościelny „Neues Berlinisches Gesangbuch“, który krótko po wprowadzeniu do użytku wywołał w Berlinie, Magdeburgu, na Pomorzu i we Fryzji Wschodniej falę protestów niezadowolonych luteranów. Apitzsch, zawzięty przeciwnik nowego kancjonału, zbierał podpisy i zainicjował petycję przeciwko wprowadzeniu nowego śpiewnika, argumentując, że nie jest on zgodny z doktryną luterańską. W swoich tekstach berliński kupiec bronił się przed publicznymi atakami, oskarżeniami i polemicznymi krytykami, jakie wówczas krążyły na jego temat i w stosunku do jego konserwatywnych poglądów. Król Fryderyk II uległ ostatecznie naciskom protestujących wiernych i pozwolił społecznościom protestanckim na dalsze korzystanie ze starego śpiewnika. Tytuł polemiki Apitzscha nawiązuje do biblijnego sformułowania „...wśród czci i pohańbienia, przez dobrą sławę i zniesławienie. Uchodzący za oszustów, a przecież prawdomówni...” z Drugiego listu św. Pawła do Koryntian 6,8, w którym mowa jest o tym, że życie człowieka to nie wyłącznie sukcesy, szacunek i pochwały, ale także fałszywe sądy, oszczerstwa i pomówienia.